Algemeen

Algemeenheden, voeding en huisvesting van de cavia

1. Algemeen

Cavia's zijn vrolijke en aardige diertjes en ze behoren tot de gemakkelijkste dieren om te verzorgen. Als je op de juiste manier met ze omgaat, kunnen ze heel tam worden en worden ze zelden ziek. Een goede verzorging van cavia’s bestaat uit dagelijkse aandacht, goede huisvesting, goede voeding. Het zijn sociale diertjes die overdag actief zijn dus ook leuk voor kinderen, uiteraard met de hulp van en onder de verantwoordelijkheid van een volwassene.

Cavia’s zijn echte groepsdiertjes en zijn het gelukkigst als ze minstens met zijn tweetjes zijn, ook als ze heel veel aandacht van je krijgen! Het is een fabeltje dat je cavia nooit tam kan worden met een tweede cavia erbij!

Je kunt twee zeugjes of twee beertjes samen nemen. Kies dan wel voor ofwel twee jonge dieren zodat ze samen opgroeien, ofwel een volwassen dier en een jong dier (zodat de rangordebepaling geen problemen geeft en er niet gevochten wordt, vooral twee volwassen beren bij elkaar zetten lukt dikwijls niet!). Als je twee beren neemt, let je er best ook op dat ze niet in contact komen met zeugjes (ook niet op bvb je kleren als je ergens anders een zeugje hebt vastgepakt of een box waar zeugjes hebben ingezeten om hun hok te verversen) want door de geur van een zeugje is het mogelijk dat ze plots concurrenten worden en gaan vechten.
Beren zijn vaak iets knuffeliger dan zeugen en ruiken absoluut niet sterker dan zeugjes. Alleen beren die bij een zeug gezet worden, zullen soms een 'geurvlag' zetten via hun anaalklieren wat even sterk ruikt, maar ten eerste duurt dit niet lang en ten tweede heb je dat 'probleem' niet in een groep met dieren van hetzelfde geslacht.
Je kunt uiteraard ook een zeugje en een beertje samen nemen, lukt zowat altijd, ook op volwassen leeftijd, maar dan moet je er ofwel voor zorgen dat de beer gecastreerd is. De optimale leeftijd daarvoor is vanaf een maand of 5. Zolang moeten ze dan dus apart zitten en zeker tot een maand na de castratie, Zoniet moet je erop rekenen dat je heel veel kleine caafjes krijgt! Niet alleen is het dan je verantwoordelijkheid om voor die diertjes een goeie nieuwe thuis te zoeken en de beertjes op tijd weg te halen van mama en zusjes zodat ze die niet gaan dekken, maar het is voor een zeugje ook niet goed om constant zwanger te zijn natuurlijk, vergelijk het maar met een meisje die van haar 16de tot haar 55e constant zwanger is en om de negen maanden een baby krijgt. Ook een zeugje heeft voldoende tijd nodig om te recupereren, anders wordt het een ware uitputtingsslag voor het diertje! En dan kun je wel zeggen: in de vrije natuur wordt de beer ook niet weggenomen en kunnen zeugen ook continu zwanger zijn. Dat klopt, maar in de natuur heb je qua voeding schrale periodes en heel rijke periodes. In de schrale periodes zullen zeugen vaak minder vlot zwanger worden en kleinere nesten krijgen. Bij ons kennen cavia's alleen rijke periodes, dus dat is zeker niet te vergelijken!

De juiste manier om je caafje op te nemen: gebruik je beide handen en schuif bij het optillen een hand ruim onder de voorpoten zodat je met die hand de buik ondersteunt en steun met de andere hand het achterlijf. Zo wordt het hele lichaam ondersteund en zal de cavia niet spartelen of vallen. Probeer zo weinig mogelijk een caafje van bovenaf te benaderen . Da’s nl. de manier waarop ze door roofdieren worden gepakt en is dus heel bedreigend voor je caafje. En spreek tegen je caafje vooraleer je hem oppakt, dan weet hij al wat er zal gebeuren en schrikt niet.

Gezonde caafjes hebben een glanzende vacht zonder kale plekken of korsten. Kale plekken kunnen wijzen op onder andere schurft of schimmel.
Ze mogen niet te mager zijn en moeten stevig aanvoelen.
De oogjes moeten helder zijn (niet wazig of waterig) en het neusje is droog.

Koop ook nooit een cavia die jonger is dan 4 weken en minder weegt dan 250 gram (is toch het absolute minimum!!!) en liever nog 300 gram! Cavia's zijn weliswaar nestvlieders, maar ze hebben de eerste weken toch écht die melk nodig van hun moeder!

Over het algemeen hebben cavia's een goede gezondheid en worden ze haast niet ziek. Maar àls ze ziek zijn, gaat het dikwijls heel snel en worden ze niet zo snel weer beter. Cavia's zijn nl. ware specialisten in het verstoppen dat ze zich niet goed voelen. In de natuur zijn ze namelijk een vogel voor de kat als ze zich laten hangen, en eens ze dat tonen, zijn ze vaak al héél erg ziek. Daarom is het belangrijk om op de eerste tekenen van ziekte te letten (snot, véél niezen, kwijlen, diarree, doffe en opstaande vacht, lusteloos en stil in een hoekje, minder of niet meer eten, plots heel erg gaan vermageren,...) en nooit te lang te wachten om naar de dierenarts te gaan! Over het algemeen leer je als eigenaar je diertje goed kennen en leer je snel wat zijn normale manier van doen is en wat niet.

Kijk regelmatig ook eens of de nageltjes van je caafje niet te lang worden. Als ze niet dikwijls op een harde ondergrond kunnen lopen, slijten die soms niet voldoende af en moet je ze even zelf bijknippen. Als de nageltjes te lang worden, kunnen ze namelijk niet meer plat op hun voetzooltjes lopen en dat kan pijnlijk worden.
Een makkelijke manier om nooit te ver te knippen, is gewoon elke maand het scherpe puntje van de nageltjes eraf knippen. En als je niet goed durft, is er misschien een fokker bij je in de buurt die het eens wil voortonen, of kun je bij je dierenarts terecht natuurlijk.

Kijk ook regelmatig eens de vacht van je caafje na op ongedierte, wondjes en/of kale plekjes. Buiten jouw schuld om (door het hooi bvb, wat overigens géén reden mag zijn om je caafje geen hooi te geven!!!) kan je cavia al eens last hebben van luisjes en dat moet behandeld worden want ze krijgen er jeuk van en kunnen krabben tot ze wondjes hebben. Luisjes zijn precies heel kleine witte/gele bewegende wormpjes die zich meestal dicht bij de huid verschuilen in de vacht, vaak zitten er veel in de buurt van de oortjes
.
Hooimijtjes zijn dan weer onschuldiger en daar heeft de cavia ook geen last van. Het hoeft ook niet behandeld te worden, tenzij bij showcaafjes natuurlijk. Hooimijtjes zijn meer bruine spikkeltjes op het uiteinde van de haartjes en die bewegen ook (zo goed als) niet.

Bij schilferige kale vlekken (ev. met korsten en wonden) ga je best zo snel mogelijk naar de dierenarts als je er geen ervaring mee hebt, want je caafje kan schurft of schimmel hebben en dat moet uiteraard worden behandeld. Het is niet alleen besmettelijk (schimmel ook voor de mens en andere huisdieren) maar ze hebben er ook écht last van!

Laat een cavia nooit in een looprad of zo'n grote bol (zoals ze ook voor hamsters verkopen) rondlopen, ook al zie je een cavia op die verpakking prijken!!! Hun ruggengraat kan daar absoluut niet tegen! Wil je toch iets leuks voor de cavia's? Kies dan voor een hangmatje, een tunneltje, huisjes waarin ze zich kunnen verstoppen of waar ze bovenop kunnen zitten, een hooiballetje, een leeg wc-rolletje dat je volpropt met hooi, ...

Cavia's kunnen soms hele gekke sprongetjes maken, wat vaak 'popcornen' genoemd wordt. Het is zo'n beetje het caviaspeeluurtje zeg maar. Dan lijkt het een beetje alsof ze gebeten worden en omhoog wippen. Vooral jonge diertjes krijgen meerdere keren per dag zo'n gekke bui en daarbij merk je dat het heel aanstekelijk is voor de andere dieren in het hok, die spontaan gaan meedoen, ook vaak de oudere dieren. Er is dus niks 'raars' aan de hand met je cavia's als ze dit doen ;).

Ook de vraag: hoeveel moet mijn cavia wegen, wordt vaak gesteld. De richtlijn (met af en toe een uitschieter naar boven of onder) is zo'n beetje:

	900 - 1300 gram voor een volwassen zeug
	1000 - 1400 gram voor een volwassen beer

Je vindt vaak ook tabelletjes en zo op internet die een beetje een leidraad kunnen zijn, maar staar je daar echter niet blind op! Net als bij mensen, zijn er van nature grotere en kleinere diertjes, dikkere en dunnere en dan zijn sommige rassen ook nog eens groter en zwaarder dan andere!

Je cavia hoort gewoon goed gevuld en niet beenderig aan te voelen. Als ze vetrolletjes beginnen te krijgen (goed voelbaar onder de okseltjes bvb), dan worden ze wat té zwaar. En het belangrijkste is dat een dier niet plots veel gewicht gaat verliezen. Als je heel vaak je cavia weegt, zijn er altijd wat gewichtsschommelingen, dus je hoeft ook nog niet in paniek te slaan als je diertje eens 20 gram minder weegt dan de week ervoor bvb. Maar als je merkt dat het verschil heel groot is, of het gewicht blijft gestaag dalen, dan is er vaak wél iets aan de hand en raadpleeg je beter je dierenarts om na te kijken of het diertje geen gebits- of ander gezondheidsprobleem heeft.

De meeste cavia's hebben weinig tot geen vachtverzorging nodig.
Bij rassen als Rex en US Teddy kan het interessant zijn om regelmatig eens de vacht tegen de haarrichting in te kammen. Deze dieren hebben namelijk vaak een dicht pelsje en door het kammen kan de huid ademen. Dat voorkomt dat de huid schilferig wordt omdat er geen lucht bij kan.
Langharige rassen hebben uiteraard wel vachtverzorging nodig. Bij krulrassen (Tessel, Merino, Alpaca) volstaat het om er zowat dagelijks met je vingers doorheen te 'kammen' en de hooisprietjes en stukjes zaagsel eruit te halen zodat je geen klitten krijgt. Bij de Sheltie, Coronet en Peruvian die niet echt kort geknipt worden, zal een regelmatige borstelbeurt zeker geen overbodige luxe zijn. En als je langharige dieren wilt showen, zul je het wikkelen onder de knie moeten krijgen.

2. Huisvesting

	Voor de afmetingen van het hok geldt: hoe groter hoe liever. Maar voor één caafje reken je toch best op een hok van minstens 70 à 80 x 40 cm. Per bijkomende cavia tel je daar ongeveer 20 cm bij, en voor beren liefst nog ruimer. Een hok dat groot genoeg is, vermijdt een hoop stress voor de dieren én verkleint de kans dat de cavia’s elkaar in de haren gaan zitten! Het hangt er uiteraard ook van af hoeveel tijd de cavia(‘s) in hun hok doorbrengen. Een caafje die de hele dag kan rondlopen in huis of in een ruime ren, heeft een minder groot hok nodig dan een caafje dat meer tijd in zijn hok doorbrengt.
	Dat je het hok proper moet houden, spreekt voor zich. Geschikt bodemmateriaal is bvb een laagje houtkrullen of aubiose.
	Zet de cavia's op een tochtvrije plaats en ook niet in felle zon of vlakbij de verwarming. De grootste boosdoeners voor cavia's zijn nl. hitte, vocht en tocht. Ze moeten dus op elk moment uit de zon, uit de tocht en droog kunnen zitten.
	Cavia's kunnen zowel binnen in huis als buiten wonen. Let er alleen wel op als je wilt overschakelen, dat de overgang qua temperatuur niet te groot is! Je kunt je cavia dus perfect in het late voorjaar buiten zetten en dan de rest van het jaar buiten laten wonen, zelfs in de winter als de weersomstandigheden niet extreem worden, dat hou je natuurlijk best in de gaten ;).
	Hou cavia's bij voorkeur niét samen met konijnen in een hok. Het kan uiteraard goed gaan ook, daar zijn voorbeelden genoeg van, maar konijnen en cavia's spreken een andere taal. Zo zullen konijnen soms trappen, en als zo'n trap verkeerd aankomt bij een cavia, kan dat fataal zijn!

3. Voeding

	Eerst even vermelden dat een cavia altijd vers drinkwater tot zijn beschikking moet hebben. Er wordt nogal eens beweerd dat cavia’s geen drinken nodig hebben maar dat klopt niet! Het is wel zo dat de ene cavia veel meer drinkt dan de andere en dat de hoeveelheid die ze drinken afhangt van enkele factoren zoals omgevingstemperatuur, hoeveelheid en soort groenvoer dat ze krijgen, zwanger/zogend of niet enz… Daarvoor neem je best een drinkflesje met nippel dat je aan het hok bevestigt. Een bakje gooien ze nl. nogal gemakkelijk om en het is uiteraard niet fijn als caafje in een nat hok zit. Ook komt er in een drinkbakje snel hooi, voer, keuteltjes en dergelijke en is het drinkwater dus heel snel vuil.
	Het allerbelangrijkste voor de cavia: vers hooi! Dat moeten ze constant ter beschikking hebben voor een goeie spijsvertering! Daarvan slijten trouwens ook de tandjes goed af.
	Als voerbakje (voor het droogvoer) neem je best iets van aardewerk dat redelijk zwaar is zodat ze het niet makkelijk omver krijgen.
	Geef je cavia(‘s) een voer dat afgestemd is op cavia’s. Cavia’s kunnen nl. (net als mensen en apen) niet zelf vitamine C aanmaken en moeten dat dus uit hun voer halen. In bvb een konijnenkorrel en veel algemene knaagdierenvoeders wordt geen vitamine C toegevoegd. Kijk ook even op de verpakking hoeveel mg vitamine C er is toegevoegd. Hoe meer, hoe beter maar toch minimum 1500 mg per kilo voer. Vitamine C-gebrek geeft heel snel heel ernstige gezondheidsproblemen!!!!
	Geef je caafje liever geen overvolle voerbak met gemengd caviavoer. Daaruit kiezen ze nl. alleen dat wat ze het allerlekkerst vinden en dan wordt hun voeding te eenzijdig! 30 à 40 gram droogvoer per cavia per dag is écht voldoende! Bijvullen mag als het bakje leeg is, of beter: geef een geperste korrel ipv een gemengd voer, dat lijkt voor ons mensen saaier, maar het is voor je cavia (die niet denkt als een mens) veel beter.
	Ook héél belangrijk: groenvoer! Dit doordat ze niet zelf vitamine C kunnen aanmaken. Enkele voorbeelden van wat je je caafje zoal kunt voeren: andijvie, komkommer, witlof, wortelen (ook het groen ervan), gras, paprika (alle kleurtjes maar rood bevat het meest vitamine C), rozebottels, appeltjes, kiwi, schil van watermeloen, sinaasappel, tomaat, peterselie (niet aan zwangere zeugjes, kan weeën opwekken)… Ook als ze een goede korrel met veel vitamine C krijgen, is het aan te raden om toch nog groenvoer te geven, het maakt vaak een wereld van verschil in hun conditie! Wat je beter vermijdt of slechts af en toe in kleine hoeveelheden geeft: zowat alle koolsoorten. Die kunnen gasvorming veroorzaken.
	Geef GEEN zoutliksteentje aan je cavia. Ook dat wordt verkocht voor cavia's in de dierenwinkel, maar je doet er meer kwaad dan goed mee! Ze kunnen er namelijk ernstige urinewegproblemen door krijgen. Cavia's die een goede voeding krijgen (pellets, groenvoer en hooi), hebben dat absoluut niet nodig.
	Als je cavia toegang heeft tot een buitenren, hou er dan rekening mee dat het diertje niét altijd zelf weet welke planten wel en niet giftig zijn! Vaak hebben giftige planten wel een aparte smaak die ze liever links laten liggen, maar da's lang niet altijd het geval!
	Schrik niet als je plots merkt dat je cavia één van zijn keutels aan het oppeuzelen is. Het ziet er vies uit voor ons mensen, maar het is een perfect normaal fenomeen en zelfs een noodzaak voor hen. (Sandra Vandenbussche - CS Aylian Caafjes)

Laatste update: 23/01/2009

Deze site wordt gehost door Middendorp Hosting