Beginnen fokken

Beginnen met fokken

Je overweegt om zelf te starten met een caviastal, maar waar moet je rekening mee houden en hoe begin je eraan?

Overwegingen vooraf

Er zijn eerst en vooral een aantal overwegingen die je voor jezelf moet maken:

Geld

Mensen die denken dat je met het fokken van cavia's geld kunt verdienen, wil ik bij deze onmiddellijk heel sterk adviseren om er niét mee te beginnen! Je zult er gegarandeerd meer geld inpompen dan je ooit zult krijgen uit de verkoop van je dieren als je je cavia's houdt zoals het hoort, dat staat als een paal boven water! Even een overzichtje waar je vanuit financieel standpunt rekening mee moet houden:

	Voor je kunt beginnen met fokken, moet je uiteraard hokken hebben waarin je je dieren naar behoren kunt huisvesten. Nu kan een beetje handige harry zelf proberen om caviaflats ineen te knutselen, ev. met oude kasten vanuit een Kringloopwinkel of zo, maar om te kunnen starten, gaat hier dus vaak al een flink budget naartoe! En elk hok heeft natuurlijk ook een eetbak en een drinkfles nodig. Kleine dingetjes die echter snel kunnen oplopen!
	Voor de verzorging van je dieren heb je bodembedekking nodig, hooi, en een goed caviavoer. Een goede caviakorrel bevat weliswaar al heel wat vitamine C (levensnoodzakelijk voor de cavia die zelf geen vitamine C kan aanmaken!!!), maar als je je dieren goed in conditie wilt, is het heel zeker een aanrader om ze ook groenvoer te geven. Niet iedereen heeft een tuin waar hij gras kan laten groeien om te maaien voor de caafjes, of heeft ergens een bedrijf/veiling in de buurt waar hij/zij gratis of voor een zacht prijsje aan 'afval' kan komen (groenvoer dat als niet geschikt beschouwd wordt voor menselijke consumptie wegens bvb te klein of met een klein vlekje erop, maar wel perfect aan je dieren kan gevoerd worden). Naargelang het aantal cavia's dat je hebt, kan dit dus behoorlijk gaan oplopen!
	De fokkers bij wie je je dieren wilt aanschaffen, wonen niet altijd om de hoek. Soms leg je dus behoorlijk wat kilometers af om aan goede fokdieren te raken. En als je besluit dat je ook wilt deelnemen aan shows is dat vaak niet bij de deur. Aangezien auto's niet op water rijden, hou je daar best ook wat rekening mee ;).
	Als je met levende wezentjes werkt, kunnen die (helaas) ook al eens ziek worden en dus ook met dierenartskosten zul je rekening moeten houden. Als je een redelijk grote groep dieren hebt en je hebt ook nog eens de tegenslag dat je plots iets besmettelijks binnenhebt, kan dat serieus oplopen...

Ok, dit hebben we allemaal in overweging genomen, er is nog steeds geen spatje twijfel bij je gerezen, dus onder het motto: elke hobby kost geld, deze mag ook wat kosten, gaan we verder ;)

Ruimte

Nogal evident natuurlijk dat je ook plaats nodig hebt om die hokken neer te poten, waar je je bodembedekking, je balen hooi en je voer kwijt kunt en ev. je vervoerskisten e.d.
Realiseer je ook dat - zeker in het prille begin dat je fokt en je nog niet veel mensen kent - niet alle diertjes die niet bij je blijven wonen, even snel een nieuwe thuis vinden. Hou dus ook ruimte beschikbaar voor deze diertjes!

Afval

Heb je zelf een composthoop, dan kan je caviamest daar uiteraard op. Maar die composthoop groeit soms sneller dan je verwacht... Denk er dus sowieso ook even over na waar je ev. heenkunt met je cavia-afval. Informeer even bij je containerpark wat er wel/niet aanvaard wordt, of er een grens staat op de hoeveelheden. Of misschien heb je een boer in de buurt waar je het heen mag brengen.

Tijd

Dit is natuurlijk ook een factor waarmee je serieus rekening moet houden. Er kruipt redelijk wat tijd in het proper houden van de hokken, het dagelijks voeren, water geven, controleren van je dieren of alles ok is. Als je ook van plan bent om af en toe een show mee te pikken, zal ook het wassen en conditioneren van je dieren tijd in beslag nemen. Maar ook zaken als foto's nemen voor kandidaat-kopers, ev. een website bijhouden over je dieren, advertenties plaatsen om je diertjes te verkopen, mails beantwoorden, contacten leggen met andere fokkers op diverse fora bvb, mensen bij je thuis ontvangen die een diertje komen ophalen, slorpen ook al snel wat uurtjes op.

Afwezigheid/ziekte

Niet alleen de cavia's maar ook hun verzorgers kunnen al eens ziek worden in het slechtste geval. En in het beste geval ga je misschien graag eens op reis. Heb je iemand die dan je diertjes kan komen verzorgen?

Emotioneel aspect

Ja uiteraard, niets is leuker dan een nestje dat geboren wordt, het misschien live mogen meemaken, dat kleine grut zien opgroeien, kijken naar hun 'popcorn-halfuurtje', enz...

Mààr...
Fokken is zeker en vast niet altijd rozengeur en manenschijn!!!

Je zeugjes een nestje laten krijgen, betekent automatisch ook een kans op complicaties ivm de dracht, de bevalling,... Het is geen leuk aspect om bij stil te staan, maar fokken betekent ook dat je doodgeboren jongen of nestjes zult terugvinden, dat je soms dieren zult verliezen die je niet zou verliezen als er niet mee gefokt werd. Het is een aspect dat soms zwaarder valt dan men vooraf verwacht. Dus zeker iets om vooraf even bij stil te staan!

Je kunt als fokker ook niet alle dieren aanhouden als je plaats hebt voor een bepaald aantal dieren. Voor de kleintjes die niet blijven, moet een goede thuis gezocht worden. En soms zal ook bij een volwassen dier al eens blijken dat het niet fokgeschikt is om wat voor reden dan ook (te zware bevalling, geeft bepaalde fouten door, ...). Bij jonge diertjes hou je er vaak al rekening mee dat je afscheid moet nemen, maar bij oudere dieren die al langer bij je wonen, ligt dat soms een stuk gevoeliger... Het is in eerste instantie makkelijk gezegd dat je al die dieren wel zelf zult houden omdat je niet wilt dat ze te vaak van hot naar her verhuizen. Maar op een bepaald moment zul je ook met oudere dieren zitten, dieren die te oud geworden zijn om nog mee te fokken en die je al jàren bij je hebt. Die dieren hebben vaak een heel speciaal plekje in je hart. Als je dan natuurlijk beslist dat al je oudjes mogen blijven én de dieren die alsnog niet fokgeschikt blijken én wat dieren die je gewoon zo leuk vindt dat je ze wil aanhouden voor de knuffel of waarvan je het niet over je hart kreeg om ze te verkopen, dan kom je misschien op een punt dat je geen plaats meer hebt voor dieren waarmee je je fokdoel wilt en kunt bereiken als je nog verder vooruit wilt... Uiteraard zal er altijd wel eens een dier zijn waarvan je zegt: die gaat nooit ofte nimmer weg. Maar soms moet je écht grenzen kunnen stellen en emotioneel toch ietwat zware knopen kunnen doorhakken als je verder vooruit wilt... Kun je dat aan?

Heel deze opsomming lijkt in eerste instantie misschien wat op een demotivatiecampagne of iets dergelijks. Dat is zeker de bedoeling niet. Maar elk jaar zien we een massa caviastalletjes als paddenstoelen uit de grond rijzen, en elk jaar verdwijnen er weer evenveel. Uiteraard zijn er soms zaken die je overkomen, die je op voorhand niet kunt inschatten, waardoor je genoodzaakt bent om je hobby stop te zetten, maar heel vaak komt zo'n stopzetting toch voort uit het feit dat één (of meer) van bovenstaande aspecten serieus onderschat werden...

Een caviastal beginnen

Maar je hebt je inmiddels door de hele preek heengeworsteld en je besluit staat nog steeds vast: je bent heel erg gebeten door de caviamicrobe en je wilt er écht voor gaan?

Een vraag die vaak gesteld wordt, is of je zomaar een naam kunt kiezen voor je caviastal, of die ergens moet geregistreerd worden, enz... Nee dus. Er is geen overkoepelend orgaan waar je je moet registreren oid om jezelf caviastal te mogen noemen. Iedereen kan zich de term caviastal dus aanmeten en zijn caviastal gewoon een naam geven.

Je hebt inmiddels al dan niet een naam voor je caviastalletje gekozen, of je gebruikt gewoon je eigen naam als fokker, dat speelt allemaal geen rol. Maar dan begint het pas echt: waarom wil je gaan fokken? Wat is je fokdoel? Welk ras wil je gaan fokken, in welke kleur(en)?

Gericht fokken is natuurlijk nog heel wat anders dan willekeurig een zeug en beer nemen, die bij elkaar zetten en wachten tot er plots kleine ukken rondlopen. Vermeerderen op deze manier, dat kan het ahw het kleinste kind. Een bepaald ras kiezen in een bepaalde kleur, je daarop toeleggen met de bedoeling om zo gezond en zo mooi mogelijke dieren te fokken die zoveel mogelijk voldoen aan de rasstandaard en proberen om daar steeds positiever in te evolueren, is natuurlijk een ander paar mouwen ;). Een pak moeilijker, maar het geeft natuurlijk ook een pak meer voldoening als je die evolutie eenmaal in je eigen stalletje ziet!

Begin daarom altijd EERST met jezelf grondig te informeren vooraleer je dieren gaat aanschaffen:

Zoek zoveel mogelijk informatie over cavia's, verzorging, rassen, kleurslagen, bevallingen, complicaties bij dracht en bevallingen, fokken en fokmethodes, genetica, enz...

Neem eens een kijkje op diverse sites van fokkers. Op cavia-startpagina's zoals http://caviafokkers.goedbegin.nl vind je heel wat caviastalletjes terug.

Ook op diverse fora zoals www.caviagids.nl vind je een pak informatie en veel collega's-fokkers bij wie je terechtkunt met je vragen. En zo leer je het caviawereldje ook een beetje kennen.

Ga eens een kijkje nemen op tentoonstellingen

Als je je grondig geïnformeerd hebt, beslis dan pas welk ras en welke kleurslag je wilt gaan fokken. Er zijn inmiddels héél wat mooie rassen en kleuren en zeker als je begint is de verleiding vaak heel groot om er direct meerdere te gaan uitkiezen. Probeer echter aan die verleiding te weerstaan en kies er één ras uit in één of twee kleuren om een lijn mee op te starten.
Ga daarbij voor een ras/kleur die je het meest aanspreekt, waar je hart echt naar uitgaat en waar je moeite en energie wilt instoppen, en laat je niets aanpraten in de trant van: da's veel te moeilijk om mee te beginnen, kies een gemakkelijker ras/kleur om mee te starten. Elk ras en élke kleur heeft zijn moeilijkheidsgraad! En als je ooit resultaten wilt boeken, zal het sowieso niet zomaar in je handjes worden gelegd. Een goede lijn uitbouwen is een kwestie van inzicht, tijd, geduld, selecteren, selecteren en selecteren. Rome is immers ook niet op één dag gebouwd!

Eens je je keuze hebt gemaakt, kun je dus op zoek gaan naar geschikte fokdieren. Wellicht heb je al heel wat websites afgeschuimd, startpagina's bezocht, misschien al geïnformeerd op diverse fora naar goede fokkers in dat ras en die kleur, enz... Maar hier nog even enkele tips voor je zoektocht:

	Neem contact op met diverse fokkers en vraag of je er eens een kijkje mag gaan nemen en stel hen gerust al je vragen over het ras en de kleur van je keuze.
	Geloof niet zomaar klakkeloos alles wat iemand je vertelt. Zoals overal zijn er fokkers die heel veel kennis hebben en eerlijke info geven, en fokkers die dénken dat ze het allemaal weten en het niet zo nauw nemen met de waarheid ;).
	Koop niet zomaar dieren vanaf een foto als je de fokker in kwestie nog niet kent en er geen ervaring mee hebt en erop kunt vertrouwen dat de info die de fokker je geeft ook klopt.
	Ga niet bij massa's verschillende fokkers overal dieren kopen, maar kies er één of twee uit waar je je stamdieren aanschaft.
	Koop niet té veel dieren ineens. Je wilt tenslotte nog plaats hebben voor je eigen nafok ook ;).
	Vraag gerust naar de afstamming van de dieren, welke rassen en kleuren er eventueel achterzitten, wat de moeilijkere punten zijn bij de fok van dit ras/deze kleur, of er ev. erfelijke problemen gekend zijn in de lijn (polydactylie of meertenigheid, gebitsproblemen, enz...), of er satijn in de lijn zit, enz. Als je graag wilt showen, zullen ze je ook info kunnen geven over het conditioneren van de dieren, bvb het grannen van rassen zoals de Gladhaar en de Rex, het wikkelen van langharige rassen, enz...
	Er zijn fokkers die stambomen meegeven en er zijn er die het niét doen. Een stamboom kan een heel informatief documentje zijn als het correct is opgesteld, maar hou er rekening mee dat een stamboom lang niet altijd zaligmakend is. Caviastambomen worden nergens geregistreerd en zullen bij sommige fokkers helemaal stroken met de waarheid en bij anderen misschien niet (of dat dan uit onwetendheid is of bewust...). Je zult heel goeie fokkers vinden die er géén geven en je zult er misschien heel slechte vinden die er wél één geven en alles ertussenin. Maar goede fokkers die geen stamboom meegeven, zullen je wel kunnen informeren over de achtergrond van hun dieren!
	Wees bij de aankoop van je fokdieren selectief maar ook realistisch. Fokkers krijgen maar al te vaak de vraag om iemand een koppel topdieren te verkopen waarmee ze ook meteen prachtresultaten op show kunnen spelen enz... Ze vragen er nog net de bekers niet bij zeg maar... Ten eerste fokt een fokker in de eerste plaats voor zichzelf en zijn topdieren zal hij/zij zelf wel houden om mee te showen! Ten tweede zijn de beste showdieren daarom niet per definitie de beste fokdieren. En ten derde is het gewoon véél leuker om zelf de tijd te nemen om een lijn uit te bouwen en later de vruchten te plukken van je eigen inspanningen ;).
	Als je van plan bent om te showen, wacht er dan niet te lang mee voor je ermee begint. Mensen hebben vaak drempelvrees wat dat betreft, zijn bang dat ze 'nog niet goed genoeg zijn'. Je hoeft echter niet van de eerste keer de pannen van het dak te spelen. En je leert er een pak van bij! Neem achteraf je keurkaarten bij de hand, kijk of je de opmerkingen over je dieren ook zelf terugvindt (en hou er rekening mee dat een keurmeester ook al eens een foutje maakt). Vraag gerust uitleg aan een keurmeester of een collega-fokker als je er nog niet alles van snapt. Dan weet je op welke punten je moet werken, wat goed is en wat je nog kunt verbeteren. Er is nog nooit iemand gestart met ervaring, iedereen is ooit een beginneling geweest!!! En je leert altijd weer bij, ook als je al jaren bezig bent ;).
	En dan misschien nog een laatste tip: geef eerlijke info aan een kandidaat-koper van je eigen diertjes en behandel hen dus zoals je zelf wilt behandeld worden. Uiterlijke zaken zoals het niet vermelden van een vouwoortje, een kleurfoutje, meertenigheid zullen wellicht heel snel opgemerkt worden door iemand met wat ervaring. Maar dieren kunnen ook andere rassen in hun achtergrond hebben (een Gladhaar uit US Teddy bvb kan een perfecte Gladhaar zijn maar is bvb absoluut niet interessant voor de Rexfok), andere kleuren, satijn, enz... Vermeld ook deze zaken. Ze zijn weliswaar niet uiterlijk zichtbaar aan een diertje maar vroeg of laat komen deze eigenschappen toch ook naar boven. En als dan blijkt dat dergelijke info moedwillig achtergehouden werd (het komt al eens voor dat een fokker het gewoon niet wist natuurlijk omdat bepaalde eigenschappen heel lang ongemerkt in de genen kunnen blijven 'meereizen'), keert zich dat uiteindelijk toch tegen je... Op korte termijn raak je misschien sneller wat meer dieren kwijt door de waarheid wat te verdoezelen, maar op lange termijn snij je er gegarandeerd mee in je eigen vel en zie je die mensen nooit meer terug ;).

En dan rest me verder niks anders dan je heel veel succes én plezier toe te wensen met de fok ;).

(Sandra Vandenbussche - CS Aylian Caafjes)

Laatste update: 19/11/2009

Deze site wordt gehost door Middendorp Hosting